OKUL ÖNCESİ EĞİTİM NEDEN ÖNEMLİ?

  İnsan gelişiminde 0-6 yaş çok önemli bir dönemdir. Beyin gelişimi, bu yaş aralığında son derece esnektir ve çocuklar en fazla bu dönemde öğrenir ve gelişirler. Aynı zamanda kalıcı davranış kalıplarının temelleri de bu yaş aralığında oluşur. Sadece duygusal ve sosyal gelişim değil, bilişsel gelişim için de hayati önem taşıyan bu dönemde, erken fark edilen öğrenme problemleri, bilişsel sorunlar, akademik zorluklar doğru kişi ve kurumlarca yapılan tespit ve müdahalelerle telafi edilebilir ve normal bir gelişim seyri izlenebilir.

  Birçok anne-babanın ifade ettiği ve şahit olduğu gibi bireyin bebeklikten çocukluğa geçişi sırasında geçirdiği değişimler ve izlediği gelişim basamakları tarif edilemeyecek kadar eşsizdir. Size bağımlı bebeğiniz bir gün yürümeye, konuşmaya, derdini anlatmaya, sizinle kavga etmeye, kendi başına yemek yemeye, tuvalete gitmeye başlar. Bu dönemi en etkili şekilde değerlendirmek çok önemlidir.

  Günümüzde erken dönem eğitimin önemi giderek artmakta ve okul öncesi eğitim, bir gereklilik halini almaktadır. Çocuklar gözlerini dünyaya açtıklarından itibaren anneleri ile çok yakın bir bağ kurarlar. Anne-çocuk arasındaki bu bağımlılık ilişkisi yaşamın ilerleyen yıllarında çocuğun kendi bağımsızlığını yaşayacağı şekilde dönüşmek zorundadır. Yani anne ve çocuğun ayrışması gerekmektedir. Okul öncesi eğitim her şeyden önce anne ve çocuğun ayrışmasına, çocuğun bireyleşmesine destek olur.Çocuk kendine ev dışında bir hayat oluşturur ve bireyliğini burada deneyimlemeye başlar. Başka yetişkinlerle ilişkiler kurar, akranları ile arkadaşlık ilişkileri geliştirir ve anneden ayrışır.

  Okul, aile dışında çocuğun karşılaştığı ilk sistemdir. Daha büyük ve daha resmi bir organizasyondur. İçinde bulunan insanların rolleri, çocuğun evde karşılaştığı rollerden daha farklıdır. Çocuğa sunduğu akademik becerileri belirli kurallar çerçevesinde yapar. Örneğin izlenmesi gereken bir ders programı, uyulması gereken kurallar, çocukların bilmesinin beklendiği davranışlar vardır. O zaman diyebiliriz ki; okul sadece akademik bilgilerin aktarımının yapıldığı değil, sosyal kuralların da aktarıldığı ve bireyin kişiliğinin gelişimine etkisi olan bir yerdir. Bu sebeple çocuğun ev içerisinde sadece bir yetişkin ile öğrendiği sayılar, renkler, şekiller gibi akademik bilgiler, erken dönem eğitimde edinilmek istenen becerileri sağlamayacaktır. Aynı zamanda çocukta erken dönemde farkedilecek gelişimsel bir sorun üzerinde erken müdahale şansı doğacaktır.

  Okul öncesi eğitimi almış ve almamış çocuklar üzerinde yapılan araştırmalarda, eğitim alan çocukların, yaratıcı düşünce becerilerinin daha yüksek olduğu, ilkokula başlamaya daha hazır oldukları, ilk akran ilişkilerini, paylaşım ve grup çalışması deneyimlerini bu dönemde yaşadıkları görülmektedir. Aynı zamanda okul öncesi eğitiminin çocukta;

  • Kendisinin ve çevresinin farkında olma,
  • Bağımsızlık kazanma,
  • Problem çözme becerilerini geliştirme,
  • Sosyal ilişki kurma ve sürdürme,
  • Yaş dönemine uygun bilişsel becerileri sergileyebilme,
  • Kuralları tanıma gibi özellikleri de geliştirmesi de beklenmektedir.

  Günümüzde çalışan anne sayısının artmasına paralel olarak okul öncesi eğitim kurumları da çoğalmakta ve sosyal politikalar gereği öğrenci sayısı da giderek artmaktadır. Bu dönemin önemini göz ardı etmeden çocukların okul yolunu tutmalarını desteklemek gerekir.

Nilay Göncü Arslan

Gelişim Psikolojisi Uzmanı